A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Bài truyền thông Phòng chống dịch bệnh tiêu chảy ở trẻ em

Tiêu chảy là bệnh hay gặp và là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em.Trẻ dưới 2 tuổi trung bình mắc 2,2 đợt tiêu chảy cấp trong 1 năm.

Bệnh tiêu chảy là bệnh gây tử vong cao, nếu không được xử trí và điều trị kịp thời do tình trạng mất nước và điện giải.

1. Thế nào là tiêu chảy?

Tiêu chảy là tình trạng đi phân lỏng trên 3 lần trong vòng 24 giờ. Tiêu chảy được phân thành 3 loại:

Tiêu chảy cấp: là loại thường gặp chiếm 70 - 80%, trẻ bị tiêu chảy kéo dài  dưới14ngày,thườngchỉkhoảng5-7ngày.
* Hội chứng lỵ: đi ngoài nhiều lần, trong phân có đờm, máu.

* Tiêu chảy kéo dài: tiêu chảy trên 14 ngày.

2.  Nguyên nhân

* Do virus: Có nhiều loại virus gây tiêu chảy cấp tính, thông thường là Rotavirus(30- 50%)haygặpvàomùađông.
* Do vi khuẩn: E.Coli, tả, lỵ, thương hàn.

* Do ký sinh trùng: Nấm, đơn bào Amíp.

- Trẻ nhỏ và trẻ bị suy dinh dưỡng có nguy cơ mắc cao hơn.

- Tiêu chảy cấp là bệnh lây truyền theo đường phân - miệng, mầm bệnh có trong phân người mang  bệnh  truyền qua các loại côn trùng (ruồi, nhặng, gián, vv…) qua thức ăn, nước uống ô nhiễm.

3.  Tiêu chảy lây qua đường tiêu:

- Tiêu chảy lây qua đường tiêu hóa: Sử dụng những thức ăn, nước uống nhiễm khuẩn, trẻ dễ mắc bệnh.

 + Trẻ dưới 2 tuổi, nhất là giai đoạn từ 6 – 11 tháng là tuổi bắt đầu biết ăn dặm, trẻ đang trong độ tuổi tập bò tập ngồi nên dễ tiếp xúc trực tiếp với nguồn bệnh sẵn có trên sàn nhà.

+ Trẻ bú bình sữa , việc vệ sinh bình sữa nhất là núm vú của bình sữa rất khó vệ sinh nếu không vệ sinh sạch đó sẽ là môi trường thuận lợi cho vi trùng phát triển.

+ Thức ăn dặm mà để lâu trong nhiệt độ phòng làm vi trùng dễ phát triển, lên men nhất là khi trời nóng nên khi pha vừa đủ cho trẻ ăn trong một bữ không nên để sang bũa sau mà cho trẻ ăn hết.

+ Sau khi trẻ mắc những bệnh như: bệnh sởi, phát ban siêu vi nặng… sức đề kháng của trẻ sẽ kém nếu không cho trẻ ăn đầy đủ dinh dưỡng và hợp vệ sinh trẻ rất dễ mắc mắc bệnh tiêu chảy.

+ Ở những trẻ mẫu giáo (2-5 tuổi) là lứa tuổi đang lớn, dễ thu động lây lẫn nhau khi cùng chơi chung.

+ Ở những trẻ bị nhiễm khuẩn đường hô hấp nhiều đợt mà phải dùng đến kháng sinh, gây ra một tác dụng phụ là tiêu chảy.

4. Nhận biết bệnh tiêu chảy ở trẻ:

a. Trẻ có thật sự tiêu chảy hay không ?

- Trẻ bị tiêu chảy khi đi cầu phân lỏng không đóng khuôn trên 3 lần một ngày.Khi trẻ đi ngoài phân sệt 1-2 lần mỗi ngày không, sốt không ói, vẫn chơi trường không phải tiêu chảy, chúng ta cần theo dõi thêm.

b. Tiêu chảy phân có máu:

Với trường hợp tiêu chảy phân có máu, trẻ đã mắc bệnh lỵ.

c. Thời gian tiêu chảy:

Tiêu chảy dưới 14 ngày ( thường gặp) gọi là tiêu chảy cấp. Tiêu chảy từ 14 ngày trở lên gọi là tiêu chảy kéo dài.

d. Cần đưa trẻ đi bệnh viện ngay khi:

- Tiêu chảy kéo dài.

- Lỵ.

- Tiêu chảy có mất nước dù dưới bất kỳ hình thức nào(tiêu chảy cấp, tiêu chảy kéo dài, lỵ).

- Tiêu chảy chưa có dấu hiệu mất nước nhưng kèm theo các triệu trứng sốt trên 2 ngày, ói nhiều lần, quấy khóc bất thường, tiêu máu nhiều, phân nhiều nước, tiêu nhiều lần.

  5. Khi nào có thể chăm sóc theo dõi trẻ tại nhà ?

- Trẻ không có dấu hiệu mất nước.

- Không có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.

- Tiêu chảy trong vòng từ 1-2 ngày.

- Bé vẫn chơi vẫn ăn uống tốt.

 6. Cách chăm sóc trẻ bị tiêu chảy tại nhà.

- Cần cho bé uống oresol đúng cách:

+ Trung bình 10ml/kg cân nặng trẻ cho mỗi lần uống. Ví dụ trẻ 3 tuổi nặng 13 kg thì sau mỗi lần tiêu chảy cho uống 130 ml Oresol.

+ Nên dùng thìa đút cho trẻ, không bú bằng bình, uống nhiều bằng ly nếu bé dễ ói.

- Cần tiếp tục cho trẻ ăn uống bình thường.

- Có thể dùng các loại nước thay thế như nước cháo muối, nước dừa muối, các loại nước trái cây tươi không thêm đường.

* Một số diều nên tránh khi chăm sóc trẻ tại nhà:

- Không nên tự ý sử dụng những thuốc sau:

+ Thuốc cầm tiêu chảy: Imodium, paregoric…

+ Thuốc giảm đau: Buscopan, spasmaverin…

+ Thuốc tráng niêm mạc ruột: Kaolin, carbon…

+ Thuốc chống ói: Primperan dễ gây ngộ độc…

+ Kháng sinh.

+ Không nên uống nước ngọt nước trái cây đóng chai sẵn khi bị tiêu chảy.

+ Không nên cho trẻ nhin ăn cũng như ăn quá nhiều hoặc quá nhanh sẽ làm cho bé dễ ói.

Đặc biệt cần lưu ý khi sử dụng Oresol cho trẻ: Chỉ sử dụng khi trẻ bị tiêu chảy, không thể dùng phòng ngừa tiêu chảy. Nếu lạm dụng thuốc sẽ dư muối trong cơ thể trẻ gây nguy cơ ngộ độc ( co giật, hôn mê ).

7. Phòng bệnh tiêu chảy cấp

Đây là bệnh lây truyền qua đường tiêu hoá, vì thế việc phòng bệnh cần phải được đảm bảo:

- Vệ sinh ăn uống (ăn chín, uống nước đun sôi, sử dụng nguồn nước sạch)

- Vệ sinh dụng cụ ăn uống của trẻ (bình sữa, núm vú, bát, đĩa, cốc, thìa ăn)

- Vệ sinh môi trường: Diệt ruồi, nhặng, v.v…

- Vệ sinh cá nhân: Rửa tay bằng xà phòng trước khi cho trẻ ăn, khi pha chế thức ăn  cho trẻ, sau khi đi vệ sinh và sau khi thay tã lót cho trẻ, vv …

- Xử lý đúng cách phân của trẻ tiêu chảy.

- Thực hiện nuôi con bằng sữa mẹ và cho trẻ ăn bổ sung hợp lý

8. An toàn vệ sinh thực phẩm:

-  Mọi người, mọi nhà đều thực hiện ăn chín uống sôi.

-  Không ăn rau sống, không uống nước lã.

-  Không ăn các thức ăn dễ bị nhiễm khuẩn đặc biệt là mắm tôm sống, hải sản tươi sống, gỏi cá, tiết canh, nem chua…

9.  Bảo vệ nguồn nước và dùng nước sạch:

- Nguồn nước sạch phải được đảm bảo vệ sinh, sạch sẽ.

- Tất cả nước ăn uống phải được sát khuẩn bằng hóa chất cloramin B.

10. Cần làm gì khi trẻ bị tiêu chảy cấp

    Khi trẻ bị tiêu chảy cấp nhẹ hoặc mới bị, chưa có dấu hiệu mất nước, có thể điều trị  tại nhà bằng cách cho trẻ uống dung dịch ORESOL để bù nước và  điện giải(chú ý  pha đúng theo hướng dẫn), nếu không có ORESOL có thểchotrẻốngnướccháomuối.
* Cách cho uống:

- Trẻ nhỏ dưới 2 tuổi uống 50 – 100ml, sau mỗi lần đi ỉa. Cho trẻ uống ít một và cho uống từng thìa.  

- Trẻ lớn trên 2 tuổi cho uống 100 - 120ml sau mỗi lần đi ỉa. Cho trẻ uống từng ngụm bằng cốc cho tới khi trẻ hết khát.

Nếu trẻ bị nôn, bạn hãy đợi 10 phút sau mới tiếp tục cho uống nhưng chậm hơn cho tới khi ngừng tiêu chảy.

- Trong khi điều trị tiêu chảy tại nhà, nếu sau 3 ngày không đỡ hoặc trẻ có 1 trong 6  triệu chứng là phân lỏng nhiều nước, nôn liên tục, khát, ăn uống kém, sốt, phân có  máu cần đưa trẻ đến bệnh viện để xử lí kịp thời.

11. Chế độ ăn khi bị tiêu chảy

  Khi trẻ bị tiêu chảy, cần cho trẻ bú mẹ nhiều hơn bình thường.

Ngoài bù dịch để chống mất nước, thì chế độ ăn rất quan trọng để phòng tránh suy  dinh dưỡng và để mau hồi phục.

Đối với trẻ nhỏ, đang bú mẹ vẫn tiếp tục cho trẻ bú bình thường, tăng số lần bú. Nếu trẻ không bú mẹ thì pha loãng ½ sữa bò với nước cháo cà rốt. Nếu trẻ đã ăn bổ sung.

12. Đề phòng bệnh tiêu chảy:

- Sử dụng nước uống sạch, chín.

- Rửa tay trước khi ăn, chế biến thức ăn, sau khi đi vệ sinh.

- Không nên ăn thức ăn ở những nơi không đảm bảo vệ sinh.

- Cho trẻ ăn dăm đủ 4 nhóm chất tinh bột, protein( thịt, cá…), lipid ( dầu ăn…), vitamin, chất xơ ( rau, trái cây).

- Tiêm chủng đầy đủ.

- Phòng tránh suy dinh dưỡng sau tiêu chảy là phải cho ăn thêm ít nhất một bữa mỗi ngày trong 2 tuần sau tiêu chảy, theo dõi cân nặng mỗi tháng.

- Không nên dùng kháng sinh bừa bãi trong những bệnh lý khác.

        Tóm lại, các bà mẹ cần chú ý trong việc chăm sóc sức khỏe của trẻ tránh tình trạng trẻ bị tiêu chảy. Trong trường hợp trẻ bị tiêu chảy, các bà mẹ nên nhớ điều quan trọng nhất trong điều trị tiêu chảy là uống oresol đúng cách, không phải là thuốc. Cần nhanh chóng cho trẻ đi bệnh viện nếu đã mất nước. Và các bà mẹ cần chú ý tăng cường dinh dưỡng cho trẻ sau tiêu chảy để tránh tình trạng suy dinh dưỡng.

          Chúc các bé khỏe mạnh và có nụ cười tươi!


Nguồn:Y tế học đường: Bùi Thị Ngọc Lan Copy link
Tổng số điểm của bài viết là: 15 trong 3 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 7
Hôm qua : 185
Tháng trước : 1.796